Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi na kierunku farmacji. Posiada I-stopień specjalizacji aptecznej. Farmaceutka z powołania. Od 25 lat związana czynnie z zawodem farmaceuty. A od ponad 22 lat piastuje funkcje kierownika. Swoją pierwszą aptekę otworzyła w 2004 roku. W kolejnych latach tworzyła kolejne placówki wychodząc naprzeciw potrzebom rynku. Od początku kierowała się podstawowymi wartościami którymi są: szacunek, uczciwość, odpowiedzialność dla dobra i zdrowia pacjenta. Empatia, cierpliwość i wyrozumiałość to jej podstawowe cechy osobowości. W wolnym czasie podróżuje. Uwielbia poznawać nowe miejsca, poznawać ludzi i ich obyczaje.
Melatonina to hormon naturalnie wytwarzany przez organizm człowieka, który pełni kluczową rolę w regulacji rytmu dobowego. Najczęściej kojarzona jest ze snem, jednak jej znaczenie wykracza daleko poza sam proces zasypiania. Odpowiada za synchronizację funkcji biologicznych z cyklem dnia i nocy, wspiera nocną regenerację organizmu oraz wpływa na ogólne samopoczucie.
W przeciwieństwie do klasycznych leków nasennych, melatonina nie działa poprzez gwałtowne „usypianie”. Jej zadaniem jest przekazanie organizmowi sygnału, że nadszedł czas wyciszenia. Dzięki temu sen przebiega w sposób bardziej naturalny, a poranne wybudzenie jest mniej obciążające.
Preparaty wspierające sen i wyciszenie, w tym produkty zawierające melatoninę, dostępne są w aptece m.in. w kategorii na dobry sen, gdzie znajdują się rozwiązania dla osób z trudnościami w zasypianiu oraz w utrzymaniu ciągłości snu.
Czym dokładnie jest melatonina i jak działa w organizmie?
Melatonina jest hormonem syntetyzowanym głównie w szyszynce – niewielkim gruczole zlokalizowanym w mózgu. Do jej produkcji niezbędny jest tryptofan, czyli aminokwas dostarczany wraz z dietą. Wydzielanie melatoniny jest ściśle zależne od światła – gdy zapada zmrok, jej stężenie we krwi zaczyna rosnąć, osiągając najwyższy poziom w godzinach nocnych.
Mechanizm ten pozwala organizmowi „rozpoznać”, że nadszedł czas odpoczynku. Melatonina obniża aktywność układu nerwowego, wspiera spadek temperatury ciała i ułatwia przechodzenie w głębokie fazy snu. Jednocześnie nie zaburza naturalnej architektury snu, co ma szczególne znaczenie dla jego jakości i regenerującej funkcji.
W sytuacjach, gdy naturalna produkcja melatoniny jest zaburzona – na przykład przez pracę zmianową, stres lub długotrwałe korzystanie z urządzeń emitujących światło niebieskie – pomocne mogą być preparaty zawierające melatoninę. Przykładem jest Melatonina Polfarmex, 60 tabletek, stosowana przy trudnościach z zasypianiem i zaburzeniach rytmu snu.
Za co odpowiada melatonina? Najważniejsze funkcje hormonu snu
Melatonina wpływa na wiele procesów fizjologicznych, dlatego jej prawidłowy poziom ma istotne znaczenie dla zdrowia. Do najważniejszych funkcji melatoniny należą:
– regulacja rytmu snu i czuwania – skracanie czasu zasypiania – poprawa jakości i głębokości snu – wsparcie nocnej regeneracji organizmu – działanie antyoksydacyjne – pośredni wpływ na odporność i gospodarkę hormonalną
Z tego względu melatonina często łączona jest z innymi składnikami wspierającymi wyciszenie. Przykładem preparatu złożonego jest Doppelherz Aktiv Na Sen Forte, który zawiera melatoninę oraz dodatkowe substancje wspierające jakość snu.
Dla osób preferujących alternatywne formy podania dostępne są również spraye i żelki, takie jak SENTINO Natura spray czy SENTINO Natura żelki, które sprawdzają się u osób mających trudność z połykaniem tabletek.
Sprawdź preparaty z melatoniną dostępne w Aptece Zdrowie:
Naturalna produkcja melatoniny – kiedy i jak organizm ją wytwarza?
Naturalna produkcja melatoniny odbywa się głównie w godzinach nocnych i jest ściśle uzależniona od ilości światła docierającego do siatkówki oka. Gdy zapada zmrok, organizm otrzymuje sygnał do zwiększenia wydzielania tego hormonu. Najwyższe stężenie melatoniny występuje zazwyczaj między godziną 22:00 a 3:00.
Kluczową rolę odgrywa tutaj ciemność. Nawet krótkotrwała ekspozycja na światło niebieskie emitowane przez smartfony, tablety czy telewizory może znacząco obniżyć wydzielanie melatoniny. Efektem jest opóźnione zasypianie oraz pogorszenie jakości snu.
Na naturalną syntezę melatoniny wpływają również:
– regularne godziny snu i czuwania – poziom stresu – wiek (produkcja melatoniny zmniejsza się wraz z wiekiem) – dieta i dostępność tryptofanu
W przypadku utrzymujących się problemów ze snem warto sięgnąć po sprawdzone rozwiązania dostępne w kategorii sen i uspokojenie, gdzie znajdują się zarówno preparaty z melatoniną, jak i produkty wspierające naturalne wyciszenie organizmu.
Niedobór melatoniny – objawy i konsekwencje dla organizmu
Niedobór melatoniny jest jedną z najczęstszych przyczyn problemów ze snem. Może rozwijać się stopniowo i przez długi czas pozostawać niezauważony, ponieważ objawy często są niespecyficzne i przypisywane zmęczeniu lub stresowi.
Do najczęstszych objawów niedoboru melatoniny należą:
– trudności z zasypianiem – częste wybudzenia nocne – płytki, nieregenerujący sen – uczucie zmęczenia po przebudzeniu – obniżona koncentracja i wydajność w ciągu dnia – rozdrażnienie i wahania nastroju
Długotrwałe zaburzenia snu mogą prowadzić do pogorszenia jakości życia oraz zwiększać ryzyko problemów zdrowotnych. W takich sytuacjach pomocne może być poszerzenie wiedzy na temat bezsenności oraz jej przyczyn, co zostało szczegółowo opisane w poradniku Bezsenność – co zrobić, gdy nasz sen jest zaburzony?
Kto jest szczególnie narażony na zaburzenia wydzielania melatoniny?
Zaburzenia wydzielania melatoniny mogą dotyczyć osób w różnym wieku, jednak istnieją grupy, u których problem ten występuje znacznie częściej. Szczególnie narażone są osoby prowadzące nieregularny tryb życia oraz pracujące w systemie zmianowym.
Do grup podwyższonego ryzyka należą:
– osoby pracujące nocą lub zmianowo – osoby często podróżujące i doświadczające jet lagu – osoby narażone na przewlekły stres – seniorzy, u których naturalna produkcja melatoniny spada z wiekiem – osoby spędzające wiele godzin przed ekranami
Choć melatonina jest hormonem naturalnym, jej nadmiar również może powodować niepożądane objawy. Najczęściej dochodzi do niego na skutek nieprawidłowego stosowania preparatów z melatoniną, zwłaszcza przy zbyt wysokich dawkach lub niewłaściwej porze przyjmowania.
Do możliwych objawów nadmiaru melatoniny należą:
– nadmierna senność w ciągu dnia – uczucie „zamglenia” i spowolnienia – bóle głowy – obniżona koncentracja – zaburzenia rytmu snu zamiast jego poprawy
Warto podkreślić, że melatonina nie działa lepiej wraz ze wzrostem dawki. W wielu przypadkach niższe ilości przynoszą lepszy efekt regulacji snu. Jeśli mimo suplementacji pojawia się nadmierna senność w ciągu dnia, pomocne może być zapoznanie się z poradnikiem Nadmierna senność w ciągu dnia – przyczyny i odpowiednia suplementacja.
Melatonina a suplementy i leki – co warto wiedzieć przed wyborem?
Preparaty z melatoniną dostępne w aptece mogą występować zarówno jako leki, jak i suplementy diety. Różnica pomiędzy nimi dotyczy przede wszystkim stopnia kontroli jakości oraz precyzji dawkowania substancji czynnej.
Leki z melatoniną zawierają ściśle określoną dawkę i są stosowane najczęściej przy wyraźnych zaburzeniach snu. Suplementy diety bywają wybierane przy łagodniejszych problemach lub jako wsparcie okresowe, np. przy zmianie trybu życia czy krótkotrwałym stresie.
Wiele preparatów łączy melatoninę z innymi składnikami wspierającymi wyciszenie, takimi jak magnez czy ekstrakty roślinne. U części osób dobre efekty przynosi również równoległe stosowanie preparatów ziołowych, co zostało szerzej omówione w poradniku Zioła wspierające zdrowy sen – co warto wiedzieć?.
Melatonina a zioła uspokajające – kiedy warto je łączyć?
Melatonina często bywa łączona z naturalnymi składnikami roślinnymi, które wspierają wyciszenie układu nerwowego. Takie połączenie jest szczególnie korzystne u osób, u których problemy ze snem mają podłoże stresowe lub emocjonalne.
Jednym z najczęściej stosowanych surowców roślinnych jest melisa lekarska, znana ze swojego łagodnego działania uspokajającego. Może ona wspierać zasypianie poprzez redukcję napięcia nerwowego, bez uczucia otępienia następnego dnia.
Zastosowanie melisy w kontekście snu zostało szczegółowo opisane w poradniku Melisa lekarska na uspokojenie i zdrowy sen. W praktyce połączenie melatoniny z delikatnymi składnikami ziołowymi bywa dobrze tolerowane i skuteczne u wielu osób.
Sprawdź preparaty z melatoniną dostępne w Aptece Zdrowie:
Jak bezpiecznie stosować melatoninę? Dawkowanie, pora przyjmowania i czas stosowania
Bezpieczne stosowanie melatoniny opiera się na trzech zasadach: odpowiednia dawka, właściwa pora przyjęcia oraz realistyczny cel suplementacji. Melatonina ma wspierać rytm dobowy, dlatego największe znaczenie ma regularność i dopasowanie do własnego trybu życia.
Najczęściej zaleca się przyjmowanie melatoniny 30–60 minut przed planowanym snem. U części osób lepszy efekt przynosi przyjęcie jej nieco wcześniej, zwłaszcza jeśli problemem jest opóźniony rytm zasypiania. Istotne jest także ograniczenie światła w otoczeniu, ponieważ intensywne oświetlenie wieczorem może osłabiać działanie melatoniny.
W praktyce warto zacząć od niższych dawek i ocenić efekt po kilku dniach. Melatonina nie działa według zasady „im więcej, tym lepiej”. Zbyt wysoka dawka może prowadzić do senności w ciągu dnia lub wrażenia rozregulowania snu, szczególnie gdy preparat jest stosowany o nieregularnych godzinach.
Czas stosowania melatoniny zależy od przyczyny problemu. Krótkotrwale bywa używana w sytuacjach przejściowych, takich jak stres czy zmiana rytmu dnia. Przy przewlekłych trudnościach ze snem ważne jest, aby równolegle zadbać o higienę snu i wykluczyć inne przyczyny, na przykład zaburzenia oddychania w czasie snu, choroby tarczycy czy nieprawidłowe nawyki wieczorne.
Melatonina nie jest substancją uzależniającą w rozumieniu typowych leków nasennych, jednak przy długim i niekontrolowanym stosowaniu można utrwalić nawyk sięgania po preparat zamiast pracować nad przyczyną zaburzeń snu. Z tego powodu przy braku poprawy po 1–2 tygodniach warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Melatonina u dzieci, dorosłych i seniorów – różnice w potrzebach i tolerancji
Reakcja na melatoninę może różnić się w zależności od wieku i ogólnego stanu zdrowia. U wielu dorosłych melatonina działa przewidywalnie, jednak u niektórych osób ważniejsze od dawki jest przestrzeganie stałej pory zasypiania oraz ograniczenie bodźców wieczorem.
U osób starszych naturalna produkcja melatoniny często spada. Z tego powodu wsparcie melatoniną bywa dobrze oceniane, ale równocześnie seniorzy częściej przyjmują leki przewlekłe, co zwiększa znaczenie weryfikacji interakcji i tolerancji. U tej grupy szczególnie ważne jest unikanie „przeciążania” organizmu zbyt wysoką dawką, ponieważ może to nasilać senność dzienną i pogarszać koncentrację.
U dzieci i młodzieży temat melatoniny wymaga większej ostrożności. Problemy ze snem w tej grupie często wynikają z ekspozycji na ekrany, nieregularnych godzin zasypiania lub przeciążenia bodźcami. Zanim rozważy się melatoninę, warto wdrożyć jasne zasady higieny snu: wyciszenie przed snem, ograniczenie światła niebieskiego i stałą rutynę wieczorną. Jeśli melatonina ma być stosowana u dziecka, powinna to być decyzja świadoma i najlepiej skonsultowana ze specjalistą.
W każdej grupie wiekowej celem nie powinno być tylko „uśnięcie”, lecz stabilizacja rytmu dobowego i poprawa regeneracji. To właśnie w tym obszarze melatonina ma największy sens kliniczny.
Przeciwwskazania, interakcje i możliwe działania niepożądane melatoniny
Melatonina jest uznawana za substancję o dobrym profilu bezpieczeństwa, jednak jak każdy preparat może powodować działania niepożądane. Najczęściej są one łagodne i przejściowe, ale w niektórych sytuacjach wymagają odstawienia lub zmiany dawkowania.
Do możliwych działań niepożądanych należą:
– senność w ciągu dnia – bóle głowy – zawroty głowy – żywe sny – uczucie spowolnienia i „zamglenia”
Szczególną ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki działające na układ nerwowy, a także osoby z chorobami przewlekłymi, jeśli ich leczenie jest złożone. W takich przypadkach warto skonsultować wybór preparatu z farmaceutą, zwłaszcza gdy równolegle stosowane są środki uspokajające lub leki wpływające na senność.
Melatonina nie jest dobrym rozwiązaniem „na siłę” w każdej sytuacji. Jeżeli bezsenności towarzyszą objawy alarmowe, takie jak wyraźne pogorszenie nastroju, kołatania serca, duszność w nocy, znaczny spadek masy ciała lub nasilony lęk, konieczna jest diagnostyka przyczyny. W takich przypadkach melatonina może maskować problem, zamiast go rozwiązać.
Melatonina nie tylko na sen – zastosowanie w kosmetykach i nocnej regeneracji skóry
Melatonina znajduje zastosowanie nie tylko w preparatach wspierających sen, ale również w kosmetykach do pielęgnacji nocnej. Wynika to z jej właściwości antyoksydacyjnych oraz zdolności do wspierania naturalnych procesów regeneracyjnych zachodzących w skórze podczas snu.
W nocy skóra intensywniej się odnawia – zwiększa się aktywność komórek, a procesy naprawcze zachodzą szybciej niż w ciągu dnia. Melatonina, jako silny przeciwutleniacz, chroni komórki skóry przed stresem oksydacyjnym i wspiera ich regenerację, co ma znaczenie w pielęgnacji skóry zmęczonej, pozbawionej blasku oraz dojrzałej.
Kosmetyki zawierające melatoninę są najczęściej stosowane wieczorem, ponieważ ich działanie jest zsynchronizowane z naturalnym rytmem biologicznym organizmu. Regularne stosowanie produktów na noc może wspierać poprawę kondycji skóry, jej elastyczności oraz komfortu, zwłaszcza w okresach przemęczenia i niedoboru snu.
Choć melatonina w kosmetykach nie wpływa bezpośrednio na jakość snu, stanowi wartościowe uzupełnienie nocnej rutyny pielęgnacyjnej, szczególnie u osób narażonych na stres, zanieczyszczenia środowiskowe oraz intensywny tryb życia.
Podsumowanie – kiedy melatonina może realnie pomóc?
Melatonina jest hormonem o szerokim znaczeniu fizjologicznym, którego główną rolą jest regulacja rytmu dobowego i wspieranie naturalnego snu. Może być pomocna u osób mających trudności z zasypianiem, doświadczających częstych wybudzeń nocnych lub funkcjonujących w nieregularnym trybie dnia.
Najlepsze efekty przynosi wtedy, gdy jest stosowana świadomie i zgodnie z potrzebami organizmu, a nie jako doraźne rozwiązanie wszystkich problemów ze snem. Kluczowe znaczenie mają także nawyki wieczorne, ograniczenie światła, regularność snu oraz redukcja stresu.
Melatonina nie zastępuje diagnostyki przyczyn bezsenności, ale może stanowić wartościowe wsparcie w okresach przejściowych, takich jak zmiana trybu życia, przeciążenie psychiczne czy zaburzenia rytmu dobowego. Odpowiednio dobrany preparat oraz właściwa forma podania pozwalają dopasować jej działanie do indywidualnych potrzeb.
W praktyce melatonina najlepiej sprawdza się jako element kompleksowego podejścia do zdrowego snu, obejmującego zarówno suplementację lub leczenie, jak i dbałość o higienę snu oraz regenerację organizmu.
Melatonina to hormon regulujący rytm dobowy snu i czuwania. Jest naturalnie wytwarzana w organizmie po zmroku i sygnalizuje, że nadszedł czas odpoczynku. Nie działa jak klasyczny środek nasenny, lecz wspiera naturalne zasypianie.
Kiedy warto rozważyć stosowanie melatoniny?
Melatonina może być pomocna przy trudnościach z zasypianiem, częstych wybudzeniach nocnych, zaburzeniach rytmu dobowego, pracy zmianowej, jet lagu oraz u osób starszych, u których jej naturalna produkcja jest obniżona.
Jak prawidłowo stosować melatoninę?
Melatoninę najczęściej przyjmuje się 30–60 minut przed snem. Zaleca się zaczynać od niższych dawek i stosować ją o stałej porze, przy jednoczesnym ograniczeniu światła i ekranów wieczorem.
Czy melatonina może powodować skutki uboczne?
U części osób mogą wystąpić łagodne działania niepożądane, takie jak senność w ciągu dnia, ból głowy, zawroty głowy lub żywe sny. Objawy te zwykle ustępują po zmniejszeniu dawki lub zmianie pory przyjmowania.
Czy melatoninę można stosować długoterminowo?
Melatonina nie uzależnia, jednak przy długotrwałych problemach ze snem nie powinna być jedynym rozwiązaniem. Jeśli brak poprawy po kilkunastu dniach stosowania, warto poszukać przyczyny zaburzeń snu i skonsultować się ze specjalistą.
Niedobór żelaza to częsty problem, dotykający zarówno dzieci, jak i dorosłych. Objawy niedokrwistości z niedoboru żelaza, takie jak przewlekłe zmęczenie, osłabienie i bladość skóry, mogą znacząco obniżać jakość życia. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że samo dostarczanie żelaza w diecie
Uczucie ciągłego zmęczenia i nadmierna senność w ciągu dnia to problem, z którym boryka się coraz więcej osób. Współczesny tryb życia, stres i nieodpowiednia dieta często przyczyniają się do takiego właśnie stanu. Warto poznać przyczyny nadmiernej senności oraz metody, które mogą pomóc w o
Melisa lekarska (Melissa officinalis) należy do roślin od setek lat wykorzystywanych w ziołolecznictwie. Jej liście zawierają olejki eteryczne o charakterystycznym cytrynowym aromacie, które wykazują działanie uspokajające, relaksujące i wspierające naturalny rytm snu. Melisa jest jednym z
Sen to naturalny proces regeneracji organizmu, który wraz z wiekiem nierzadko stwarza coraz więcej problemów. Osoby starsze są szczególnie narażone na rozmaite problemy ze snem, które znacząco wpływają na jakość życia. Warto jednak wiedzieć, że można z nimi skut
Problemy ze snem dotykają coraz większej liczby osób. Stres, przepracowanie, nadmierna ekspozycja na niebieskie światło, a także złe nawyki - to tylko niekt&o
Sen biologiczny to podstawowa potrzeba naszego organizmu, która wypełnia dużą część naszego życia. Choć w dzisiejszych czasach powstało wiele ośrodków badających sen, nadal nie wszystkie kwestie z nim związane są nam znane. Pewne i powszechnie znane jest natomiast, że sen odg
mgr farm. Edyta Sukiennik
