Sprawdzone sposoby na afty. Czy da się ich pozbyć w jeden dzień?

Afty jamy ustnej to bardzo częsta przypadłość. Proces gojenia nie jest skomplikowany, ale może rozciągać się w czasie, szczególnie gdy zmiany nawracają. Czy istnieją domowe sposoby na afty? Dlaczego unikanie stresu i suplementowanie kwasu foliowego mają znaczenie procesie ich zwalczania? Co dodatkowo wspomaga leczenie oraz łagodzi ból w leczeniu aft? Jakie przyczyny powstawania wyróżniamy? Zapraszamy do lektury!

Czym jest afta na języku?

Zarówno małe, jak i duże afty w jamie ustnej to owrzodzenia o białawej lub żółtawej obwódce i czerwonym środku, pojawiające się z różnych powodów, również jako pokłosie zabiegów stomatologicznych. Powodują dolegliwości bólowe i powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Zwykle nie wymagają wizyty lekarskiej, ponieważ znikają same w niedługim czasie. Może się jednak zdarzyć, że proces leczenia będzie długotrwały, a objawy nawracające. Afty w jamie ustnej nie są zaraźliwe, ale mogą wynikać z różnych zakażeń np. utajonej infekcji grzybiczej.

A czy afty pojawiają się wyłącznie na błonie śluzowej jamy ustnej?

Afty występują w różnych miejscach jamy ustnej, w tym na wewnętrznej stronie policzków, dziąsłach, podniebieniu i podniebieniu miękkim.

Afty zlokalizowane mogą być również na tylnej ścianie gardła oraz przyczyniać się do powiększenia węzłów chłonnych. W zależności od swojej lokalizacji mogą być trudne w leczeniu, a także powodować uciążliwe dolegliwości bólowe. Jak przyspieszyć gojenie ran oraz przeciwdziałać ich pojawieniu?

Afta na języku — przyczyny i leczenie afty w jamie ustnej. Jak zapobiegać aftom?

Przyczyna powstawania aft nie jest do końca jasna. W trakcie badań specjalistom udało się powiązać je z kilkoma ważnymi czynnikami, takimi jak stres, uszkodzenia mechaniczne, zmiany hormonalne, niedobór witamin, alergie pokarmowe czy infekcje wirusowe.

Przyjrzyjmy się im z bliska!

1. Uszkodzenia mechaniczne, np. przygryzienie języka lub podrażnienie go przy jedzeniu bądź mówieniu.
2. Stres. Czynnik ten znacząco wpływa na układ odpornościowy, osłabiając go. To może przyczynić się do powstawania aft.
3. Zaburzenia hormonalne. Niektóre kobiety zgłaszają występowanie aft w okresie cyklu menstruacyjnego.
4. Niedobory witamin i składników odżywczych. Jeśli prowadzimy niewłaściwy styl życia i spożywamy niepełnowartościowe posiłki, możemy przyjmować za mało witaminy B12, żelaza czy kwasu foliowego. Odgrywają one szczególną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu.
5. Uwarunkowania genetyczne. Jeśli zauważasz, że wiele osób w Twojej rodzinie zmaga się z nawracającymi owrzodzeniami, ryzyko wystąpienia aft u Ciebie wzrasta.
6. Alergie i nadwrażliwości pokarmowe. Niektóre substancje mogą powodować reakcje alergiczne. Uczulenia i nadwrażliwości mogą być związane z powstawaniem niewielkich aft.
7. Spożywanie kwaśnych pokarmów.
8. Jedzenie brudnymi sztućcami.
9. Choroby migdałków.
10. Zakażenie wirusem HIV.
11. Niedokładne mycie owoców i warzyw.
12. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
13. Zaburzenia autoimmunologiczne.
14. Spożywanie ostrych pokarmów.
15. Nieleczone choroby zębów i kamień nazębny.

Afty i ich rodzaje — jakie wyróżniamy?

Afty to ogólna nazwa dla wrzodzeń występujących w jamie ustnej. Warto wiedzieć, że udało się nazwać kilka podstawowych rodzajów. Klasyfikacja przebiega na podstawie oceny wielkości, lokalizacji i czasu utrzymywania się zmiany. Wyróżniamy m.in.:

• afty mniejsze (minor), które stanowią najczęściej występujący rodzaj aft. Są to niewielkie wrzody o średnicy do 5 mm, zazwyczaj bolesne. Zazwyczaj goją się do dwóch tygodni i nie pozostawiają pozostawiania blizn. Warto jednak pamiętać, że małe afty mogą przysparzać tyle samo dyskomfortu co "duże", a bardzo wiele zależy od ich lokalizacji,
• afty duże lub większe (major). Osiągają średnicę powyżej 1 cm. Powodują poważniejsze dolegliwości bólowe i mają tendencję do długiego gojenia się. Mogą też pozostawiać blizny. Duże afty utrudniają jedzenie i picie (szczególnie kwaśnych potraw),
• afty herpetyczne. Wiele osób myśli, że bezpośrednio wiąże się z nimi wirus opryszczki. Nie są one jednak spowodowane wirusem HSV (herpes simplex virus),
• afty przedłużające się (chroniczne). Niektórzy pacjenci uskarżają się na nawracające aftowe owrzodzenia. Utrzymują się one przez długi czas i pojawiają raczej regularnie. Niektórzy łączą ich nawrót z dietą np. po spożyciu ostrych potraw,
• afty związane z chorobami układowymi. W niektórych przypadkach afty mogą być objawem lub współistnieć z chorobami układowymi, a przede wszystkim z chorobami autoimmunologicznymi.

Jak leczyć afty przewlekłe i zwykłe?

Niestety, nie ma konkretnego lekarstwa na afty, ale istnieje wiele środków, które mogą pomóc w łagodzeniu objawów, przyspieszeniu procesu gojenia i zapobieganiu nawrotom.

Zaleca się sięganie po:

• leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak paracetamol czy niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ),
• środki przeciwzapalne do płukania ust lub płyny z solą fizjologiczną, które pomagają w utrzymaniu czystości oraz zmniejszeniu podrażnienia,
• żele i kremy zawierające substancje przeciwbólowe i przeciwzapalne, mogą one być stosowane bezpośrednio na aftę,
• preparaty zawierające substancje przyspieszające gojenie (m.in. glicerynę), wspomagające proces naprawy błony śluzowej,
• unikanie drażniących substancji, m.in. pokarmów i napojów o wysokiej zawartości kwasów, przypraw czy soli,
• regularne mycie zębów i płukanie jamy ustnej dla utrzymania higieny,
• unikanie palenia papierosów i spożywania potencjalnie drażniących substancji,
• dieta bogata w witaminy, zwłaszcza B12, żelazo i kwas foliowy (warto w tym celu stosować również olej z wątroby rekina),
• w razie konieczności stosowanie maści na bazie kortykosteroidów na receptę, które szybko wspierają ich gojenie.

Jakie są domowe sposoby na afty w jamie ustnej?

Zatem co robić, gdy dopadną nas bolesne nadżerki i afty? Możemy wykorzystać:

• Napary ziołowe, takie jak rumianek, szałwia, czy lawenda, są pomocne w łagodzeniu bólu i działają przeciwzapalnie,
• aloe vera, czyli żel z aloesu, które ma właściwości łagodzące i przyspieszające proces gojenia,
• miód i cynamon o właściwościach antybakteryjnych i przeciwwirusowych,
• sól fizjologiczną, która zmniejsza podrażnienia i pomaga w utrzymaniu higieny,
• imbir o właściwościach przeciwzapalnych. Możesz żuć kawałek świeżego imbiru lub przygotować napar,
• ziołowe herbaty (rumianek, mięta czy lukrecja). Niektórym pacjentom pomogły one w na ból. Ponadto działają też przeciwzapalnie,
• propolis, czyli substancję produkowaną przez pszczoły. Jest naturalna i ma właściwości przeciwbakteryjne oraz przeciwzapalne. Pomaga jako leczenie miejscowe.

Szałwia lekarska a afty w jamie ustnej — domowe sposoby płukania jamy ustnej (łac. Salviae officinalis)

Szałwia lekarska (łac. Salvia officinalis) to roślina z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), która jest szeroko używana w medycynie ludowej ze względu na swoje właściwości zdrowotne. Znamy ją z przypisywanych właściwości przeciwbakteryjnych, przeciwzapalnych i przeciwwirusowych. Sprawiają one, że jest jednym z najczęściej wykorzystywanych ziół w leczeniu różnych dolegliwości, w tym aft.

Rumianek pospolity wspomaga gojenie — jeden z domowych sposobów (łac. Matricaria recutita)

Rumianek postrzegany jest jako źródło substancji o działaniu przeciwzapalnym, dlatego może łagodzić stan zapalny wokół afty na języku. Oprócz tego może działać łagodząco i przynosić ulgę w przypadku intensywnego bólu. Substancje w nim zawarte mogą przyczynić się do zmniejszenia działania bakterie oraz wirusów, co oznacza, że sprawdzą się, jeśli zależy nam na utrzymaniu higieny.

Jak pozbyć się afty w jeden dzień i czy to w ogóle możliwe?

Niestety, pozbycie się afty w jeden dzień jest prawie niemożliwe. Zmiany te goją się zwykle do kilku dni i choć warto przyspieszać proces leczenia, nie należy stosować wszystkich proponowanych środków jednocześnie. Ważne, aby być cierpliwym i nie wystawiać jamy ustnej na działanie kolejnych czynników szkodliwych.

Dobrze jest płukać jamę ustną, by zmniejszyć odczyn zapalny, a także stosować środki, które łagodzą ból. Temat aft bardzo często będzie pojawiał się w naszym życiu, dlatego warto zapamiętać powyższe rady, lub zapisać niniejszy artykuł, by w razie potrzeby, przystąpić do szybkiego i celowego leczenia!