Jak bezpiecznie stosować leki i suplementy u osób starszych? Najczęstsze błędy

Stosowanie leków i suplementów u osób starszych wymaga szczególnej uwagi i ostrożności. Z wiekiem organizm zmienia się, co sprawia, że np. standardowe dawkowanie może okazać się nieodpowiednie lub nawet niebezpieczne. Wielu seniorów przyjmuje jednocześnie kilka preparatów, co dodatkowo zwiększa ryzyko interakcji i działań niepożądanych. Poznanie najczęstszych błędów i zasad bezpiecznego stosowania farmakoterapii pomaga uniknąć poważnych powikłań zdrowotnych!

Leki dla osób starszych, suplementy dla osób starszych - z czego wynikają różnice?

Organizm osoby starszej funkcjonuje inaczej niż u młodszych dorosłych, co ma bezpośredni wpływ na sposób, w jaki przetwarzane są leki i suplementy. Wraz z wiekiem zmniejsza się wydolność nerek i wątroby, które odpowiadają za metabolizm i wydalanie substancji leczniczych. Oznacza to, że leki mogą dłużej pozostawać w organizmie, kumulować się i osiągać wyższe stężenia we krwi niż zakładano. Zmniejsza się też ilość wody w organizmie, a wzrasta chociażby ilość tkanki tłuszczowej, co wpływa na dystrybucję leków rozpuszczalnych w tłuszczach. Dodatkowo osoby starsze często mają obniżoną kwasowość żołądka, co może zmieniać wchłanianie niektórych preparatów. Te wszystkie czynniki sprawiają, że standardowe dawki leków mogą być dla seniorów za wysokie i wymagają indywidualnego dostosowania. Należy też brać pod uwagę wszystkie przyjmowane już leki, aby uniknąć niebezpiecznych interakcji.

Sprawdź też: Jak bezpiecznie przechowywać leki i suplementy w domu? Poradnik

Leki bez recepty dla seniorów

Wiele osób starszych sięga po leki dostępne bez recepty, często nie zdając sobie sprawy z potencjalnych zagrożeń. Leki przeciwbólowe to jedna z najczęściej stosowanych grup preparatów u seniorów. Niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen czy naproksen, mogą u starszych osób zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, uszkodzenia nerek oraz podwyższać ciśnienie krwi. Bezpieczniejszym wyborem bywa paracetamol, ale również on wymaga ostrożności, szczególnie u osób z chorobami wątroby (sprawdź np. Apap Extra lub Paracetamol Biofarm). Żele przeciwbólowe stosowane miejscowo są zazwyczaj lepiej tolerowane, choć również mogą wchodzić w interakcje z lekami doustnymi przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry (sprawdź np. Olfen Max żel lub Naproxen Emo żel).

Leki bez recepty na biegunkę, takie jak loperamid, powinny być u seniorów stosowane ostrożnie i krótkotrwale, ponieważ mogą prowadzić do zaparć, co jest już i tak częstym problemem w tej grupie wiekowej (sprawdź np. Stoperan lub Laremid). Przed zastosowaniem takich preparatów warto upewnić się, że biegunka nie ma podłoża infekcyjnego wymagającego innego leczenia (sprawdź np. Nifuroksazyd). Preparaty na wątrobę zawierające fosfolipidy, często stosowane w celu jej regeneracji, są zazwyczaj bezpieczne, ale osoby przyjmujące leki immunosupresyjne powinny skonsultować się z lekarzem przed ich stosowaniem (sprawdź np: Essentiale Forte).

Leki bez recepty na zaparcia wymagają szczególnej uwagi u osób starszych. Osmotyczne środki przeczyszczające, takie jak laktuloza czy makrogol, są zazwyczaj bezpieczniejsze niż preparaty pobudzające perystaltykę jelit, które mogą prowadzić do uzależnienia i osłabienia naturalnej motoryki jelit. Seniorzy powinni bezsprzecznie unikać długotrwałego stosowania środków przeczyszczających bez konsultacji lekarskiej, ponieważ mogą one zakłócać wchłanianie innych leków i prowadzić do zaburzeń elektrolitowych.

Suplementy dla seniorów

Suplementy diety są chętnie wybierane przez osoby starsze, ale również wymagają rozsądnego podejścia. Suplementy dla seniorów wspomagające trawienie, takie jak enzymy trawienne czy probiotyki, mogą być pomocne przy problemach żołądkowo-jelitowych, ale nie powinny zastępować diagnostyki i leczenia przyczyny dolegliwości. Probiotyki są wysoce bezpieczne i można je stosować aby wspomóc pracę układu pokarmowego (sprawdź np. Multilac lub Acidolac).

Suplementy dla osób starszych witaminowe to kolejna popularna kategoria. Witamina D i witaminy z grupy B są często niedoborami u seniorów i ich suplementacja bywa uzasadniona. Jednak nadmierne dawki witamin, szczególnie rozpuszczalnych w tłuszczach, takich jak witamina A, D, E i K, mogą kumulować się w organizmie i prowadzić do objawów hiperwitaminozy (sprawdź nasze: Witaminy i minerały). Witamina K może wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi, co stanowi zagrożenie dla osób starszych stosujących leki przeciwzakrzepowe. Przed rozpoczęciem suplementacji warto wykonać badania krwi, aby potwierdzić rzeczywisty niedobór i dostosować dawkowanie.

Kluczowe zasady bezpiecznego stosowania suplementów u seniorów to zawsze informowanie lekarza i farmaceuty o wszystkich przyjmowanych preparatach, unikanie samodzielnego łączenia wielu suplementów jednocześnie oraz wybieranie produktów od sprawdzonych producentów. Warto pamiętać, że suplementy mogą wchodzić w interakcje zarówno z lekami na receptę, jak i tymi dostępnymi bez recepty.

Podsumowanie

Bezpieczne stosowanie leków i suplementów u osób starszych wymaga indywidualnego podejścia i uwzględnienia zmian zachodzących w starzejącym się organizmie. Kluczowe jest regularne konsultowanie farmakoterapii z lekarzem i farmaceutą, szczególnie przy przyjmowaniu wielu preparatów jednocześnie. Osoby starsze powinny być szczególnie czujne wobec interakcji między lekami oraz objawów przedawkowania czy działań niepożądanych. Świadome i odpowiedzialne podejście do farmakoterapii pozwala czerpać korzyści z leczenia, minimalizując jednocześnie ryzyko powikłań!

Sprawdź nasze: Leki bez recepty i suplementy